Ursten over zijn betaalde baan

‘Heel gevarieerd’
In de grote bedrijfshal is het even zoeken. Tussen talloze kanariegele vorkheftrucks - in alle soorten en maten, netjes geparkeerd in rijen – vinden we ten slotte de persoon voor wie we komen. Ursten is bezig met het opruimen van een aantal laadstations (accu’s van trucks). Hij heeft er net vier op een pallet gezet en zal ze straks naar een plekje rijden waar ze niet in de weg staan. ‘Zoals je ziet wordt het hier behoorlijk krap’, vertelt hij, ’daarom maak ik nu wat ruimte. Van elk laadstation moet het nummer worden genoteerd. En ik hang er ook een kaartje aan.’ Werken met vorkheftrucks was al langer een hartenwens van Ursten – in een eerdere baan heeft hij er al op gereden en sinds kort heeft hij daar ook een officieel certificaat voor. Hij is merkbaar blij met zijn nieuwe baan als assistent-monteur bij Wynmalen.

‘Het werk hier is heel gevarieerd, ik doe van alles. Soms verf ik bijvoorbeeld lepels – de ‘lepel’ is de vork voorop – een andere keer doe ik onderhoudswerkzaamheden als schoonmaken, batterijen laden, enzovoort. Samen met een collega heb ik ook al een blok uit elkaar gehaald. Het inwendige van een vorkheftruck is eigenlijk nog interessanter dan het rijden ermee. Ik had nooit gedacht dat zo’n bedrijf als dit bestond.’ Ook de samenwerking met zijn collega’s van de binnendienst bevalt hem best. ‘We werken hier gewoon met zijn zevenen door elkaar, iedereen is collegiaal en behulpzaam. En in de pauze is het altijd lachen.’ Hij heeft zelf al geregeld dat hij met één van zijn collega’s naar het werk in Vlaardingen rijdt.

IPS-methodiek
Ursten is één van de deelnemers aan het project Halen, Brengen en Vermengen. Aan dit project, gesubsidieerd door het Europees Sociaal Fonds (ESF, EQUAL-programma), nemen behalve Pameijer nog twee Nederlandse partners deel: zorginstelling Amarant en kenniscentrum Vilans, voorheen NIZW. Samen willen zij de arbeidsintegratie van mensen met een verstandelijke beperking een nieuwe impuls geven. In de praktijk blijkt dat de stap naar betaald werk – supported employment – in Nederland toch minder snel gemaakt wordt dan oorspronkelijk gehoopt was. Kennelijk zijn we er met elkaar nog teveel aan gewend om naar beperkingen te kijken. Halen, Brengen en Vermengen moet aantonen dat het wel degelijk anders kan, dat cliënten prima betaald werk kunnen doen met de regelingen die we hebben.

Nieuw aan het project is vooral dat het gebruikmaakt van de zogenaamde IPS-methodiek. IPS – de afkorting staat voor Individual Placement and Support – is een Amerikaanse methodiek die oorspronkelijk voor de sociale psychiatrie is ontwikkeld. Bij IPS gaat het om een directe, intensieve aanpak: mensen worden zo snel mogelijk geplaatst, ze krijgen training op de werkplek, en er wordt nauw samengewerkt met andere partijen. Erwin van Prooijen, medewerker van het HBV-team en ook de jobcoach van Ursten: ‘Snelle plaatsing betekent dat we direct op ons doel, een betaalde baan, afgaan. Naar werkgevers toe vraagt dit natuurlijk om een overtuigend en ook zakelijk verhaal. Mensen moeten nog veel op de werkvloer leren. Welke waarde kunnen zij voor het bedrijf hebben? En wat mag men van Pameijer verwachten? Goede begeleiding van de werkgever is beslist een voorwaarde. Daarnaast investeren we nadrukkelijk in de samenwerking met het netwerk van de cliënt. De medewerking van andere partijen – ouders bijvoorbeeld, woonbegeleiders, het UWV in verband met financiële aspecten – is ook erg belangrijk.’

Een betaalde baan betekent heel veel voor cliënten, maar er moet altijd goed gekeken worden naar bijkomende zaken. Gaan ze er in vergelijking met een bestaande uitkering wel op vooruit? Wat als het niet goed gaat en het contract niet wordt voortgezet? Ouders kunnen zich hier terecht zorgen over maken. Belangrijk is om zulke zorgen samen door te nemen en eventueel ook voorzorgsmaatregelen te treffen.

Projectorganisatie en deelnemers
Binnen de stichting is voor Halen, Brengen en Vermengen een kleine projectorganisatie opgezet. De algemene leiding is in handen van beleidsmedewerker Freek Heerema, de uitvoering berust bij een team van drie jobcoaches: Erwin van Prooijen, Josje Goudswaard en Suzanna van der Ploeg (zij vervangt sinds kort Marianne Vaandrager). Voor hun broodnodige supervisie – het werk is intensief en vraagt ook wat andere competenties van medewerkers – zorgt Yvonne Brand, teamleider van de divisie Support Werken. Cliënten van Pameijer die graag betaald willen werken, zijn ondertussen ook volop gevonden: op het moment van schrijven doen al 38 mensen mee aan het project. Een aantal van hen komt van Begeleid Werken, anderen zijn weer aangemeld door bijvoorbeeld de Ingang of door teams, maar het merendeel komt vanuit projecten en dagcentra. Uitgangspunt is dat iedereen kan meedoen.

Motivatie weegt zwaar
Voor banen zoeken de jobcoaches zowel binnen als buiten hun bestaande netwerk. Het contact met de werkgever van Ursten kwam tot stand via een persoonlijke kennis van Erwin. Nader overleg leerde dat het bedrijf wel geïnteresseerd was. Marcel Smits, Service Manager van Wynmalen: ‘Wij hebben hier geen specifiek beleid voor, maar we zijn wel een sociaal ingesteld bedrijf. Iedereen verdient een kans. Eerder hebben we al iemand met een lichamelijke beperking tot monteur opgeleid en dat is goed bevallen. Ook bij Ursten hadden we er vertrouwen in. Hij maakt een gemotiveerde indruk, dat weegt voor ons echt zwaar. Aan technische vaardigheden kunnen we altijd werken, als zijn inzet maar goed is.’ Marcel benadrukt dat de aanstelling geen kwestie van liefdadigheid is: aan Ursten worden dezelfde algemene eisen gesteld als aan andere werknemers. ‘We maken geen buitenbeentje van hem. Mogelijke beperkingen geeft hij ook zelf aan, die worden niet door ons bepaald.’

Zoals aangestipt werkt Ursten als assistent-monteur bij de binnendienst van Wynmalen. Deze dienst houdt zich vooral bezig met taken als het gebruiksklaar maken van nieuwe vorkheftrucks en reparatie en onderhoud van gebruikte machines en huurtrucks. Ursten biedt ondersteuning aan ervaren monteurs en wordt door hen op zijn beurt geschoold in het vak. ‘Het is een echt leerproces, ik wil ook heel graag doorgroeien. Mijn uiteindelijke wens is een zelfstandige baan als monteur in de buitendienst. Dan ga je bij klanten langs om klussen uit te voeren.’

Veelbelovende aanpak
De algemene ervaring met Halen, Brengen en Vermengen is tot dusver boven verwachting, vertelt Erwin. ‘Er blijkt veel meer mogelijk dan we hadden gedacht, we moeten echt leren om zelf niet te laag in te zetten. Binnenkort wordt al het zevende arbeidscontract getekend en na de zomer staat er nog een aantal op de rol. Nog sterker dan voorheen kijken we ook of werk op vrijwilligersbasis kan worden omgezet naar een arbeidscontract. Dat vraagt iets van werkgevers, maar ze krijgen er zeker wat voor terug. Cliënten zijn loyale, goed gemotiveerde werknemers die in veel opzichten een aanwinst voor het bedrijf kunnen zijn. En het hoeft ook niet vreselijk veel te kosten, bijna alle deelnemers hebben een Wajong-uitkering en worden voor een deel door het UWV betaald.’

Het project loopt op 31 december officieel af, maar de veelbelovende aanpak vraagt absoluut om een voortzetting binnen Pameijer. Daarbij kan tevens naar mogelijke aanvullingen en verbeteringen worden gekeken, bijvoorbeeld in de vorm van handvatten voor HRM-beleid richting werkgevers. De hoop is dat ook het zorgkantoor groen licht zal geven: de intensieve begeleiding maakt de dienstverlening weliswaar iets kostbaarder, maar het perspectief is dat cliënten aan de andere kant weer minder zorgondersteuning nodig hebben. Tel uit alle winst!

Zie voor het project de website: www.equal-project.nl en www.pameijer.nl